κώδικας δεοντολογίας

Κώδικας δεοντολογίας της wedium

Η βάση για μια ψηφιακή κοινότητα με σεβασμό, ασφάλεια και ανοιχτότητα

1. Γιατί χρειαζόμαστε κώδικα δεοντολογίας
   Αυτή η πλατφόρμα έχει στόχο να κάνει εφικτή την αυθεντική ανθρώπινη αλληλεπίδραση, την επικοινωνία που βασίζεται στην εμπιστοσύνη και την ανοιχτή ανταλλαγή απόψεων. Αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως έναν ανεξάρτητο ψηφιακό χώρο που προάγει την πολυμορφία, αποφεύγει τη χειραγώγηση και σέβεται την αξιοπρέπεια όλων των ατόμων που συμμετέχουν.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν τη διαμόρφωση της γνώμης, τον δημόσιο διάλογο και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Για να μπορεί αυτός ο χώρος να χρησιμοποιείται εποικοδομητικά, χρειάζονται σαφείς κοινοί κανόνες που προσφέρουν προσανατολισμό, δημιουργούν εμπιστοσύνη και παρέχουν προστασία, ιδίως εκεί όπου προκύπτουν ανισορροπίες ισχύος, συγκρούσεις ή συναισθηματικές δυναμικές.

Ο παρών κώδικας δεοντολογίας θέτει τις βάσεις για:

• μια ασφαλή συνύπαρξη με αμοιβαίο σεβασμό,
• ισότιμη συμμετοχή,
• διαφάνεια στη διαχείριση των συγκρούσεων,
• την προστασία των ατόμων και της κοινότητας.

Συμπληρώνει τους όρους χρήσης και την πολιτική απορρήτου της wedium και συνάδει με τις ευρωπαϊκές αξίες, τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act, DSA).

Οι παραβάσεις του παρόντος κώδικα μπορεί να επιφέρουν μέτρα εντός της πλατφόρμας. Εφόσον η σχετική συμπεριφορά παραβιάζει ταυτόχρονα την ισχύουσα νομοθεσία, μπορεί επιπλέον να προκύψουν αστικές, ποινικές ή διοικητικές συνέπειες. Ανάλογα με την εκάστοτε περίπτωση, μπορεί να εφαρμοστούν ιδίως το § 241 του Γερμανικού Ποινικού Κώδικα (StGB) (απειλή), τα §§ 185 επ. StGB (εγκλήματα κατά της τιμής), το § 126a StGB (επικίνδυνη διάδοση προσωπικών δεδομένων), το § 201a StGB (προσβολή του απόλυτα προσωπικού χώρου ζωής και των δικαιωμάτων προσωπικότητας μέσω λήψης εικόνων), τα §§ 22 και 23 του γερμανικού νόμου για την πνευματική ιδιοκτησία σε έργα τέχνης και φωτογραφίες (KunstUrhG), καθώς και οι σχετικές διατάξεις του ΓΚΠΔ. Ο χειρισμός των αναφορών, οι αποφάσεις εποπτείας περιεχομένου και οι καταγγελίες διέπονται από τις εφαρμοστέες διατάξεις της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ιδίως τα άρθρα 14 έως 17 και, όπου εφαρμόζεται, το άρθρο 20 DSA.

Σημαντική σημείωση: ειδικοί κανόνες συμπεριφοράς και μηχανισμοί προστασίας για άτομα κάτω των 18 ετών θα ενσωματωθούν στον παρόντα κώδικα μόλις η χρήση της wedium επιτραπεί και σε αυτά, μετά την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων προστασίας ανηλίκων. Κατά τη δοκιμαστική φάση beta, η χρήση της πλατφόρμας επιτρέπεται αποκλειστικά σε άτομα 18 ετών και άνω. Συμβουλέψου επίσης τους όρους χρήσης μας.

2. Σκοπός και πεδίο εφαρμογής
   Ο κώδικας δεοντολογίας ορίζει ελάχιστα πρότυπα συμπεριφοράς στην πλατφόρμα. Ισχύει για:

• όλα τα άτομα που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα,
• τα άτομα που είναι υπεύθυνα για την εποπτεία περιεχομένου και την κοινότητα,
• τα μέλη οργάνων (π.χ. Advisory Board),
• τα άτομα που εκπροσωπούν επίσημα την πλατφόρμα,
• όλες τις δημόσιες και ιδιωτικές αλληλεπιδράσεις εντός της πλατφόρμας.

Ο κώδικας ισχύει ανεξάρτητα από:

• καταγωγή, γλώσσα, φύλο, ταυτότητα, θρησκεία ή κοσμοθεωρία, σεξουαλικό προσανατολισμό,
• πολιτικές απόψεις, εφόσον κινούνται στο πλαίσιο της ελεύθερης δημοκρατικής συνταγματικής τάξης (οι ισχυρισμοί για γεγονότα ελέγχονται μέσω συνδυασμού αυτοματοποιημένων διαδικασιών και ανθρώπινου ελέγχου· οι λεπτομέρειες ορίζονται στους όρους χρήσης),
• κοινωνική ή επαγγελματική θέση,
• απήχηση, αναγνωρισιμότητα ή ρόλο στην πλατφόρμα.

Τοπικοί (χώρες και γλώσσες) ή θεματικοί κανόνες μπορούν να συμπληρώνουν τον κώδικα, αλλά όχι να τον υπονομεύουν. Σε περίπτωση σύγκρουσης με τοπικούς νόμους (π.χ. αυστηρότερες ρυθμίσεις για τη ρητορική μίσους ή την προστασία δεδομένων), υπερισχύουν αυτοί.

3. Θεμελιώδεις αξίες της πλατφόρμας
   Η κοινότητά μας βασίζεται στις εξής αξίες:

• σεβασμός και ανθρώπινη αξιοπρέπεια,
• πολυμορφία και συμπερίληψη,
• διαφάνεια και αίσθημα ευθύνης,
• διάλογος αντί για κλιμάκωση,
• ελευθερία γνώμης με σεβασμό στα όρια των άλλων.

Η ελευθερία της γνώμης σταματά εκεί όπου θίγονται τα δικαιώματα, η ασφάλεια ή η αξιοπρέπεια άλλων.

4. Αναμενόμενη συμπεριφορά

4.1 Αμοιβαίος σεβασμός
Καλούμε όλα τα άτομα:

• να επικοινωνούν με σεβασμό, αντικειμενικότητα και δικαιοσύνη,
• να αναγνωρίζουν διαφορετικές οπτικές,
• να υποθέτουν καλή πρόθεση, εφόσον δεν φαίνεται το αντίθετο,
• να διατυπώνουν κριτική εποικοδομητικά, κατανοητά και χωρίς προσωπικές επιθέσεις,
• να σέβονται τους αυτοπροσδιορισμούς, τα ονόματα και τις αντωνυμίες των άλλων,
• να σέβονται τα προσωπικά όρια, τις ευαισθησίες και τις ανάγκες.

Η ενσυναίσθηση και η ακρόαση είναι βασικές δεξιότητες για μια κοινότητα που λειτουργεί.

4.2 Ευγένεια, συναδελφικότητα και ευθύνη
Ενθαρρύνουμε:

• ευγενικό, μη υποτιμητικό ύφος,
• αμοιβαία υποστήριξη, ιδίως προς άτομα που μόλις εντάχθηκαν στην πλατφόρμα,
• προθυμία για βοήθεια και ανταλλαγή γνώσεων,
• αναγνώριση και εκτίμηση των συνεισφορών.

Όλα τα μέλη μοιράζονται την ευθύνη ώστε η πλατφόρμα να παραμένει ένας όσο το δυνατόν πιο ασφαλής και εποικοδομητικός χώρος.

4.3 Ευθύνη για το περιεχόμενο
Από όλα τα άτομα αναμένεται:

• να χειρίζονται τις πληροφορίες με προσοχή και υπευθυνότητα,
• να μη διαδίδουν σκόπιμα ψευδές ή παραπλανητικό περιεχόμενο,
• να παρουσιάζουν τις πηγές σωστά και με επαληθεύσιμο τρόπο, όπου αυτό έχει σημασία,
• να διακρίνουν σαφώς μεταξύ γνώμης, ερμηνείας και γεγονότων.

Περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί κυρίως με τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ή του οποίου το νόημα, η παρουσίαση και η μορφή βασίζονται σε επεξεργασία με ΤΝ πρέπει να επισημαίνεται ως τέτοιο από το άτομο που το δημοσιεύει, κατά τη μεταφόρτωση. Αυτό ισχύει ιδίως για συνθετικό ή σημαντικά επεξεργασμένο περιεχόμενο που απεικονίζει ρεαλιστικά πρόσωπα, δηλώσεις, φωνές, γεγονότα ή σκηνές, όταν δημιουργείται κίνδυνος σύγχυσης ή εξαπάτησης. Η wedium διατηρεί το δικαίωμα να διαγράφει παραπλανητικό περιεχόμενο κατόπιν ελέγχου, σύμφωνα με τις προβλέψεις των Community Guidelines.

5. Μη αποδεκτή συμπεριφορά

5.1 Παρενόχληση και διακρίσεις
Απαγορεύονται ιδίως:

• προσβολές, ύβρεις ή υποτιμητικές εκφράσεις,
• γλώσσα ή περιεχόμενο που εισάγει διακρίσεις, ιδίως ρατσιστικές, σεξιστικές, ομοφοβικές, τρανσφοβικές ή αναπηροφοβικές δηλώσεις,
• σχόλια σεξουαλικού χαρακτήρα ή ανεπιθύμητες προσεγγίσεις,
• απειλές, εκφοβισμός ή εκκλήσεις σε βία,
• η συστηματική διατάραξη συζητήσεων (trolling),
• η επαναλαμβανόμενη παρενοχλητική παρακολούθηση ή η στοχευμένη πρόκληση.

Και η επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά που ξεπερνά τα όρια μπορεί να συνιστά παρενόχληση, ακόμη κι αν οι μεμονωμένες πράξεις φαίνονται από μόνες τους ασήμαντες.

5.2 Κατάχρηση εξουσίας, απήχησης ή επιρροής
Δεν είναι αποδεκτή:

• η εκμετάλλευση πλεονεκτημάτων που απορρέουν από την εποπτεία περιεχομένου, τον ρόλο ή την απήχηση,
• ο εκφοβισμός μέσω θέσης, αναγνωρισιμότητας ή δικτύων,
• η στοχευμένη δημόσια διαπόμπευση,
• η ψυχολογική χειραγώγηση ή η άσκηση πίεσης.

Τα άτομα με ιδιαίτερη προβολή ή ευθύνη έχουν αυξημένο ρόλο προτύπου.

5.3 Προστασία της ιδιωτικότητας
Απαγορεύεται αυστηρά:

• η δημοσίευση ιδιωτικών ή προσωπικών δεδομένων χωρίς συγκατάθεση (doxing),
• η στοχευμένη συλλογή ή διάδοση τέτοιων πληροφοριών,
• το έμμεσο doxing ή υπαινιγμοί που καθιστούν ένα άτομο αναγνωρίσιμο,
• η διάδοση εικόνων ή περιεχομένου που δημιουργήθηκαν με ΤΝ και δείχνουν ένα άτομο σε δυσάρεστη θέση, χωρίς τη συγκατάθεσή του ή χωρίς σαφή επισήμανση ότι δημιουργήθηκαν με ΤΝ.

5.4 Κατάχρηση της πλατφόρμας
Δεν επιτρέπονται:

• ο σκόπιμος βανδαλισμός ή η συστηματική χειραγώγηση περιεχομένου,
• η συντονισμένη παραπληροφόρηση, ιδίως ψευδείς ισχυρισμοί για εκλογές, πανδημίες ή επιστημονικά δεδομένα με σκοπό τη χειραγώγηση του δημόσιου διαλόγου (π.χ. πλαστά στιγμιότυπα οθόνης από υποτιθέμενες «επίσημες αρχές» ή βίντεο deepfake χωρίς ένδειξη ότι δημιουργήθηκαν με ΤΝ),
• η ρητορική μίσους ή το απανθρωποποιητικό περιεχόμενο,
• η χρήση εκφοβιστικών συμβόλων ή κωδικών χωρίς αντικειμενικό πλαίσιο,
• οι παραβιάσεις πνευματικών δικαιωμάτων, π.χ. η κοινοποίηση προστατευόμενης μουσικής, εικόνων ή κειμένων χωρίς άδεια των δικαιούχων.

6. Χειρισμός παραβάσεων
   Ανάλογα με τη σοβαρότητα, τη συχνότητα και τις επιπτώσεις τους, οι παραβάσεις του παρόντος κώδικα μπορεί να επιφέρουν τα εξής μέτρα:

• υπόδειξη ή προειδοποίηση,
• εποπτεία ή αφαίρεση περιεχομένου,
• προσωρινούς περιορισμούς (π.χ. αποκλεισμός 3 ημερών),
• οριστικό αποκλεισμό του λογαριασμού.

Μπορείς να αναφέρεις παραβάσεις μέσω του συστήματος αναφορών ή με email στο moderation@wedium.social. Η wedium εξετάζει τις αναφορές άμεσα, κατά κανόνα εντός 24 ωρών, και ενημερώνει τα εμπλεκόμενα μέρη για το αποτέλεσμα εντός εύλογης προθεσμίας. Για τη διαδικασία αναφορών και καταγγελιών, την αιτιολόγηση των αποφάσεων εποπτείας περιεχομένου, την προθεσμία καταγγελίας έξι μηνών και την εξωδικαστική επίλυση διαφορών ισχύει το σημείο 14 των όρων χρήσης.

Η wedium αποφασίζει με προσοχή, αντικειμενικότητα και αναλογικότητα πότε ένα άτομο αποκλείεται ή καταγγέλλεται στις αρχές (άρθρο 14 παρ. 4 DSA). Σε σοβαρές παραβάσεις (π.χ. εκκλήσεις σε βία, ρητορική μίσους ή αξιόποινο περιεχόμενο, βλ. σημείο 1), η wedium συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές και, όπου χρειάζεται, κινεί νομικές διαδικασίες. Στόχος όλων των μέτρων είναι η προστασία και η αποκατάσταση ενός ασφαλούς χώρου, όχι η τιμωρία για την τιμωρία.

7. Καταληκτική σκέψη
   Ο παρών κώδικας δεοντολογίας δεν είναι ένα άκαμπτο σύνολο κανόνων, αλλά ένα κοινό πλαίσιο προσανατολισμού. Ζωντανεύει μόνο όταν γίνεται κατανοητός, σεβαστός και υποστηρίζεται ενεργά.

Μια υγιής πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης δεν δημιουργείται μόνο από την τεχνολογία, αλλά από υπεύθυνα άτομα που είναι πρόθυμα να συναναστρέφονται με αμοιβαίο σεβασμό.

Συμπέρασμα
Ένας κώδικας δεοντολογίας δεν είναι εργαλείο ελέγχου, αλλά ένα κοινό θεμέλιο αξιών. Προστατεύει τους ανθρώπους, ενισχύει τη συνεργασία και διασφαλίζει την ποιότητα των έργων. Η επιτυχία του εξαρτάται από το αν εφαρμόζεται στην πράξη, μεταδίδεται και τηρείται με συνέπεια.